Jak opatrywać pęknięcia naskórka

Jak opatrywać pęknięcia naskórka

Definicja

Pęknięcie czyli szczelina to głęboki linijny ubytek w naskórku i w skórze właściwej, dochodzący do głębszych warstw skóry, którego gojenie może pozostawić bliznę. Zmiany te najczęściej lokalizują się na skórze stóp i dotyczą najczęściej miejsc zapalnych lub zrogowaciałych i narażonych na rozciąganie, takich jak pięta, skóra między palcami, w miejscu przejścia z podeszwy do placów oraz okolica zgięć podeszwowych stawów palców. Pęknięcia często dotyczą skóry dłoni, rzadziej okolicy kątów ust lub okolicy odbytu [1].

Objawy kliniczne w początkowym stadium to wzmożone napięcie skóry, nawet przy delikatnym nacisku. Skóra staje się przesuszona i nadwrażliwa, czemu towarzyszy uczucie swędzenia. W kolejnym etapie zmienione okolice mogą przybierać kolor żółtawy lub brązowy, a skóra jest wyczuwalnie twardsza. Przesuszona skóra może się łuszczyć. Pęknięcia mogą się dalej pogłębiać i utrudniać chodzenie, a w kolejnym etapie mogą krwawić co może sprzyjać zakażeniom bakteryjnym [1-2].

Przyczyny powstawania pęknięć naskórka

Główną przyczyną pękania skóry na piętach jest jej odwodnienie. W wyniku niedostatecznego nawilżenia tworzą się grube warstwy zrogowaciałego naskórka a pogrubiała skóra nie regeneruje się prawidłowo. Skóra na podeszwach bardzo często pęka w obrębie odcisków. Odciski stanowią fragmenty żółtawej, grubej i przesuszonej skóry, która nawarstwia się by spełniać barierę ochronną. Nie leczone odciski z czasem mogą pękać pod wpływem nacisku. Odciski bardzo często powstają u osób, które noszą buty z odkrytą piętą, gdyż takie obuwie nie zapewnia stopom właściwej podpory. Chodzenie na boso i noszenie niewygodnych butów także przyczynia się do powstawania zgrubień naskórka [1-2].

Jeżeli chodzi o pękanie skóry na dłoniach to główną przyczyną jest także suchość skóry. Ponadto do zewnętrznych przyczyn pęknięć w obrębie skóry dłoni należy zaliczyć bezpośrednią styczność z drażniącymi substancjami, między innymi z detergentami. Częsty kontakt z detergentami powoduje niszczenie bariery ochronnej skóry i w stosunkowo krótkim czasie może być przyczyną pękania skóry. Często po kontakcie z substancjami chemicznymi obserwuje się pękanie skóry opuszków palców, co wiąże się z dolegliwościami bólowymi [1-2].

Wśród przyczyn powstawania pęknięć skóry wymienia się: brak nawilżenia, stosowanie silnie działających mydeł, mocne szorowanie skóry, mycie rąk naprzemiennie w gorącej i zimnej wodzie, niewycieranie rąk lub stóp do sucha, otyłość, cukrzycę, niedoczynność tarczycy, brak witamin i minerałów w diecie. Przewlekłe choroby skóry, takie jak łuszczyca oraz atopowe zapalenie skóry również są przyczyną przesuszenia skóry. Ponadto do suchości skóry przyczynia się suche powietrze w ogrzewanych mieszkaniach oraz narażenie skóry na niskie temperatury. Pękanie skóry na palcach może być objawem grzybicy skóry [1-2].

Postępowanie

Skutecznym sposobem zapobiegania pękaniu skóry pięt jest regularne stosowanie kremu nawilżającego. Najlepiej stosować kremy z zawartością mocznika, ponieważ ma on działanie zmiękczające oraz reguluje proces rogowacenia naskórka. Odrobina mocznika dodana do kremu i wsmarowana w pięty rozpulchnia komórki skóry i umożliwia wodzie wniknięcie do wnętrza tkanki. Ponadto skuteczne są także kremy z witaminą A. Odpowiada ona m.in. za integralność błony komórkowej, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie komórek skóry, reguluje jej wzrost oraz utrzymuje prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci. Przed snem, po umyciu stóp i starciu pięt specjalną tarką, należy delikatnie wmasować krople witaminy, a następnie posmarować stopy tłustym kremem i założyć bawełniane skarpetki. Czynność powtarzana regularnie przynosi widoczne rezultaty po około tygodniu [1-2].

Ponadto w walce z suchą skórą pięt sprawdzają się także tarki do stóp, dzięki którym szybko pozbędziemy się martwego naskórka a stopy staną się bardziej miękkie. Należy bardzo dokładnie dobierać obuwie, w szczególności należy unikać noszenia zbyt luźnych lub za ciasnych butów. Gdy wykonujemy zawód wymagający długiego stania, zwłaszcza na twardej powierzchni, warto wybierać obuwie z odpowiednią amortyzacją. Należy ograniczyć także chodzenie w butach na obcasach. Do powstania pęknięć na stopach przyczynia się także noszenie płaskiego obuwia z cienką podeszwą, gdyż chodzenie w nich zwiększa nacisk na piętę- podobnie jak w przypadku szpilek [1-2].

W przypadku suchości skóry dłoni także doskonale sprawdzają się kremy nawilżające z mocznikiem lub witaminą A. Na nakremowane dłonie można zastosować kompres i owinąć je folią spożywczą. Wytworzenie ciepła powoduje lepsze i szybsze wchłanianie substancji aktywnych. W przypadku bardzo dużych pęknięć skóry na palcach nie jest zalecane robienie peelingów dłoni, ponieważ pierwszym etapem kuracji powinno być przywrócenie naturalnej ochrony naskórka. Doskonałym rozwiązaniem w przypadku suchości skóry dłoni są emolienty, które tworzą na skórze film ochronny wzmacniający barierę zewnętrzną skóry. Sprawdzają się także kremy z dodatkiem kwasu hialuronowego, który chroni skórę przed utratą wody oraz kremy z ceramidami, które zatrzymują wodę w skórze [1-2].

 

Dr n.med. Oliwia Jakubowicz
specjalista dermatologii i wenerologii

Piśmiennictwo:
1. S. Jabłońska, S. Majewski. Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. Warszawa 2005, PZWL.
2. W.H.C. Burgdorf, G. Plewig, H.H. Wolff, M. Landthaler. Braun-Falco Dermatologia. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2011

Data publikacji: 01.01.1970

Help4Skin

Poznaj serię produktów Help4Skin

_•
_ 

Rany

Kompendium wiedzy nt. gojenia ran

Fazy gojenia się rany
Rany
Fazy gojenia się rany

Rana to przerwanie anatomicznej ciągłości tkanek lub ich uszkodzenie pod wpływem działania czynnika uszkadzającego. Do klasycznych cech rany zaliczamy: ból, krwawienie i zianie. Zianie, czyl...

Rany przewlekłe – jak przyspieszyć ich gojenie
Rany
Rany przewlekłe – jak przyspieszyć ich gojenie

W zależności od szybkości gojenia rany dzielimy na ostre i przewlekłe. Rany ostre nie stanowią poważnego problemu medycznego ponieważ goją się szybko, zwykle w ciągu 2-7 dni. Z kolei rany przewlekł...

Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń
Rany
Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń

Czas i przebieg procesu gojenia się rany zależą od wielu czynników. Duży wpływ na przebieg procesu gojenia się rany mają cechy rany, tj. jej rozmiar, kształt, rodzaj, ilość uszkodzonych tkan...

Rodzaje ran i skaleczeń
Rany
Rodzaje ran i skaleczeń

Zgodnie z definicją raną nazywamy anatomiczne przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych (skóry, błony śluzowej) oraz znajdujących się głębiej tkanek pod wpływem działania czynnika uszkadzając...

Rany szarpane - leczenie i gojenie
Rany
Rany szarpane - leczenie i gojenie

Rana szarpana to rana powstająca w wyniku gwałtownego działania zakrzywionego narzędzia o tępej lub kanciastej krawędzi, np. haka lub bosaka, który działa skośnie lub stycznie do powierzchni...

Urazy – przecięcia i rany szarpane
Rany
Urazy – przecięcia i rany szarpane

W pierwszej kolejności należy dokładnie obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. W przypadku gdy rana nie wymaga konsultacji lekarskiej pierwszym działaniem ...

Leczenie ran, skaleczeń
Rany
Leczenie ran, skaleczeń

Rany i skaleczenia stanowią powszechny problem, z którym spotykamy się zarówno życiu codziennym jak i w pracy zawodowej. Wyróżniamy wiele podziałów ran i skaleczeń, kt&o...

Oczyszczanie i dezynfekcja ran
Rany
Oczyszczanie i dezynfekcja ran

Opatrunki zakładane na rany cechują się większą skutecznością, gdy przed ich założeniem poddamy ranę właściwym zabiegom oczyszczającym. Regularne powtarzanie tych czynności skraca znacząco okres le...

Jak przyspieszyć gojenie ran?
Rany
Jak przyspieszyć gojenie ran?

Gojenie się ran to złożony proces, w który zaangażowane są komórki skóry, krwi, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. Proces gojenia rany rozpoczyn...

Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń
Rany
Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń

Z ranami i oparzeniami mamy do czynienia na co dzień. Każdy z nas ma podstawową wiedzę w tym zakresie i potrafi na swój sposób sobie z nimi radzić. Jednak w postępowaniu z ranami i op...

Rany jatrogenne – sposoby leczenia
Rany
Rany jatrogenne – sposoby leczenia

Rany jatrogenne to rany powstające w wyniku działania lekarza lub innego pracownika służby zdrowia, który tworzy je w celu diagnostyki lub w związku z prowadzonym leczeniem. Rany jatrogenne ...

Jak leczyć otarcia pięt?
Rany
Jak leczyć otarcia pięt?

Najczęstsza przyczyna otarć pięt to nowe, niewygodne obuwie. Podczas noszenia takich butów w pierwszej kolejności pojawiają się otarcia. W miejscu, gdzie but jest zbyt ciasny lub za duży, wy...

Pękanie i otarcia skóry w miejscach intymnych
Rany
Pękanie i otarcia skóry w miejscach intymnych

Przyczyn otarć i pęknięć w okolicach intymnych może być wiele, m.in. mogą prowadzić do nich niektóre formy aktywności fizycznej, niewłaściwa higiena intymna oraz noszenie źle dobranej bieliz...

Sposoby na sączące się rany
Rany
Sposoby na sączące się rany

Ran sączących nie należy dotykać, pod żadnym pozorem nie wolno przebijać powstałych pęcherzy. Wynika to z faktu, że naskórek w nich odbudowuje się bardzo powoli i jest niezwykle wrażliwy a k...

Rany chirurgiczne
Rany
Rany chirurgiczne

Każda rana chirurgiczna wymaga szczególnej pielęgnacji, o czym są informowani pacjenci przez personel medyczny w momencie opuszczenia szpitala. Powierzchnię rany chirurgicznej należy dezynfekować ...

 
•