O gojeniu ran na mokro

O gojeniu ran na mokro

Historia

Przez dziesiątki lat medycyna zalecała dla szybszego leczenia ran zakładanie opatrunków wysuszających, które wchłaniały wydostająca się z ran treść, najpierw krwistą, potem surowiczą. Opatrunki takie przyklejały się do brzegów rany, a ich zmiana była zwykle bolesna i wiązała się z odrywaniem fragmentów gojącej się rany tzw. ziarniny. Ściśle założone na ranę opatrunki i obecność surowiczej wydzieliny sprzyjały z kolei rozwojowi bakterii beztlenowych, których leczenie nie było łatwe.

Wprawdzie organizm po zranieniu wytwarza własny opatrunek w postaci strupa, pod którym gojenie ran przebiega wolniej, ale w obawie przed wtórnym zanieczyszczeniem rany drobnoustrojami z otoczenia oraz przy zdejmowaniu opatrunków i dezynfekcji, strupy te także odpadały lub je zdejmowano. Po oderwaniu strupa zwykle tworzyły się blizny.

Do odkażania ran używano wielu środków dezynfekujących jak: jodyna, błękit metylenu, gencjana, woda utleniona, spirytus, które wprawdzie eliminowały drobnoustroje, ale niestety często wydłużały czas gojenia się rany i sprzyjały narastaniu blizn. Do wysuszania ran używano najpierw szarpi1 uzyskiwanych z tkanin, potem bandaży, gazy itp. Produkowano opatrunki wielowarstwowe, a po wynalezieniu takich leków jak antybiotyki czy sulfonamidy nimi dezynfekowano rany, zwłaszcza takie, które nie chciały się goić. Wydawało się, że to rozwiąże problem zakażeń i niegojących się ran. Jednak wiele rodzajów bakterii stosunkowo szybko zaczęło wytwarzać enzymy rozkładające antybiotyki i znowu pojawił się problem niegojących się i zakażonych ran.

Tymczasem pod koniec lat 70 przeprowadzono badania naukowe, które wykazały, że rany znacznie lepiej goją się w wilgotnym środowisku.

Przypomniano sobie także, że ojciec medycyny europejskiej Hipokrates, także do leczenia ran stosował mokre opatrunki, a mianowicie okrywał takie rany liśćmi.

Wielokrotnie potwierdzone badania wykazały, że jeśli na miejsce zranienia zostanie nałożony wilgotny opatrunek i zostanie zapewniona wilgoć przez cały czas gojenia, to sam proces przebiega znacznie szybciej i gojenie odbywać się będzie bez wytworzenia blizn.

Gojenie ran powierzchownych

Aby wykorzystać zalety tego zjawiska opracowano inteligentne hydrożele, które mogą być nakładane bezpośrednio na zranioną skórę. Żele takie zapewniają nie tylko wilgoć, ale wchłaniają również płyn, który wydostaje się ze zranionej skóry i np. po oparzeniu.

Przy niewielkich zranieniach żele takie nakłada się dwa razy w ciągu dnia na miejsce zranienia bez konieczności nakładania dodatkowego opatrunku, przy większych ranach może on jednak być potrzebny.
Tego typu preparaty mogą być również nakładane na skórę w przypadku oparzeń słonecznych dwa razy dziennie.

Gojenie ran przewlekłych

Dużo większym wyzwaniem jest leczenie przewlekłych, niegojących się ran i owrzodzeń. Kluczowe jest przede wszystkim ustalenie przyczyn ich powstania, albo spowolnionego gojenia. Należy zwrócić uwagę na ogólny stan chorego, odżywienie, typ budowy, otyłość, ograniczenie ruchowości (niedowłady), nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, zaburzenia czucia w okolicy rany lub występujące dolegliwości bólowe, zaburzenia krążenia (niewydolność), miażdżycę naczyń, niewydolność oddechową przy przewlekłych chorobach płuc i oskrzeli, choroby skóry, alergie, towarzyszące zmiany zapalne, wyprysk.

Są choroby, jak np. cukrzyca oraz stany osłabienia odporności, które sprawiają, że gojenie ran przebiega znacznie trudniej i dłużej. U takich osób konieczne jest wyrównanie metaboliczne, przestrzeganie diety, odpowiedni dobór leków, a niekiedy włączenie na pewien czas leczenia insuliną i uzupełnienie niedoborów witamin i minerałów.

U osób z odleżynami, trzeba wyeliminować ucisk w miejscu tworzenia się odleżyny poprzez użycie odpowiednich materaców, czy poduszek. Ważne są także częste zmiany pozycji ciała lub zapewnienie choremu specjalnego łóżka, które ułatwia zmianę pozycji.

Leczenie odleżyn jest szczególnie trudnym problemem i dlatego opracowano 7 grup różnych opatrunków, takich jak:

  • błony poliuretanowe;
  • hydrokoloidy;
  • hydrożele;
  • gąbki poliuretanowe;
  • dekstranomery;
  • opatrunki alginianowe;
  • lub złożone.

W zależności od typu odleżyny stosuje się odpowiednio dobrane opatrunki.

W przebiegu przewlekłej choroby żylnej nierzadko powstają niegojące się owrzodzenia i w takich przypadkach bardzo ważne jest poprawienie mikrokrążenia w kończynie z owrzodzeniem oraz eliminacja stanów zapalnych w naczyniach krwionośnych.

We wszystkich tych przypadkach (niegojących się ran) należy zapewnić wilgotne środowisko przez użycie hydrożeli, w których składzie mogą być dodatkowe substancje dezynfekujące lub pobudzające procesy gojenia się ran. Jeśli z rany wypływa płyn to w zależności od rodzaju opatrunki hydrożelowe mogą absorbować ten płyn, a niektóre nawet absorbować wolne rodniki. Sugeruje się również, że rozproszony żel ma aktywność fibrynolityczną (ma zdolność do rozpuszczania zlepów włóknika) i naczyniotwórczą co sprzyja samooczyszczeniu się rany i przyspiesza procesy gojenia. Dlatego niektórzy badacze nazywają tę grupę opatrunków aktywnymi.

W aptekach jest bardzo wiele opatrunków, które różnią się budową, wskazaniami, a także zaleceniami klinicznymi do ich stosowania. Należy się zapoznać z ich właściwościami, co pozwoli na dobranie najbardziej odpowiedniego dla konkretnego zranienia.

 

Dr n.med. Leszek Marek Krześniak

Data publikacji: 18.02.2020

Help4Skin

Poznaj serię produktów Help4Skin

_•
_ 

Rany

Kompendium wiedzy nt. gojenia ran

Jak wspomóc leczenie odleżyn?
Rany
Jak wspomóc leczenie odleżyn?

Odleżyna to ognisko martwicy skóry, obejmujące często tkankę podskórną a czasami mięśnie i kości, powstające w wyniku długotrwałego ucisku i niedotlenienia tkanek. Odleżyny mogą powstawać także w o...

Plaster w żelu na gojenie ran
Pęknięcia skóry
Plaster w żelu na gojenie ran

Doskonałym i bardzo nowoczesnym rozwiązaniem do zaopatrywania ran są plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skóry.

...
Gojenie ran przewlekłych
Rany
Gojenie ran przewlekłych

W zależności od szybkości gojenia rany dzielimy na ostre i przewlekłe. Rany ostre nie stanowią poważnego problemu medycznego ponieważ goją się szybko, zwykle w ciągu 2-7 dni. Z kolei rany przewlekł...

Opatrunki w warunkach domowych
Pęknięcia skóry
Opatrunki w warunkach domowych

Doskonałe i bardzo nowoczesne rozwiązanie do samodzielnego zaopatrywania ran stanowią plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skó...

Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej
Rany
Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa to jedno z przewlekłych powikłań cukrzycy, mogące występować u chorych na cukrzycę typu 1 i cukrzycę typu 2, które w krótkim czasie może doprowadzić do ciężkiego inwalidztwa. Wedłu...

Jak leczyć otarcia pięt?
Rany
Jak leczyć otarcia pięt?

Najczęstsza przyczyna otarć pięt to nowe, niewygodne obuwie. Podczas noszenia takich butów w pierwszej kolejności pojawiają się otarcia. W miejscu, gdzie but jest zbyt ciasny lub za duży, wy...

Jak przyspieszyć gojenie ran?
Rany
Jak przyspieszyć gojenie ran?

Gojenie się ran to złożony proces, w który zaangażowane są komórki skóry, krwi, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. Proces gojenia rany rozpoczyn...

Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń
Rany
Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń

Z ranami i oparzeniami mamy do czynienia na co dzień. Każdy z nas ma podstawową wiedzę w tym zakresie i potrafi na swój sposób sobie z nimi radzić. Jednak w postępowaniu z ranami i op...

Metody leczenia ran
Rany
Metody leczenia ran

W pierwszej kolejności należy obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. Szczególnie należy ocenić ranę pod kątem jej typu, głębokości, nasilenia krwawienia, s...

Oczyszczanie i dezynfekcja ran
Rany
Oczyszczanie i dezynfekcja ran

Opatrunki zakładane na rany cechują się większą skutecznością, gdy przed ich założeniem poddamy ranę właściwym zabiegom oczyszczającym. Regularne powtarzanie tych czynności skraca znacząco okres le...

Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?
Rany
Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?

Zadrapania, skaleczenia i rany stanowią dosyć powszechny problem w grupie dzieci. Przyczynia się do tego ich duża ruchliwość oraz ciekawość świata. Do powstania niewielkich urazów najczęściej docho...

Rany jatrogenne – sposoby leczenia
Rany
Rany jatrogenne – sposoby leczenia

Rany jatrogenne to rany powstające w wyniku działania lekarza lub innego pracownika służby zdrowia, który tworzy je w celu diagnostyki lub w związku z prowadzonym leczeniem. Rany jatrogenne ...

Fazy gojenia się rany
Rany
Fazy gojenia się rany

Rana to przerwanie anatomicznej ciągłości tkanek lub ich uszkodzenie pod wpływem działania czynnika uszkadzającego. Do klasycznych cech rany zaliczamy: ból, krwawienie i zianie. Zianie, czyl...

Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń
Rany
Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń

Czas i przebieg procesu gojenia się rany zależą od wielu czynników. Duży wpływ na przebieg procesu gojenia się rany mają cechy rany, tj. jej rozmiar, kształt, rodzaj, ilość uszkodzonych tkan...

Rodzaje ran i skaleczeń
Rany
Rodzaje ran i skaleczeń

Zgodnie z definicją raną nazywamy anatomiczne przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych (skóry, błony śluzowej) oraz znajdujących się głębiej tkanek pod wpływem działania czynnika uszkadzając...

Rany szarpane - leczenie i gojenie
Rany
Rany szarpane - leczenie i gojenie

Rana szarpana to rana powstająca w wyniku gwałtownego działania zakrzywionego narzędzia o tępej lub kanciastej krawędzi, np. haka lub bosaka, który działa skośnie lub stycznie do powierzchni...

Urazy – przecięcia i rany szarpane
Rany
Urazy – przecięcia i rany szarpane

W pierwszej kolejności należy dokładnie obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. W przypadku gdy rana nie wymaga konsultacji lekarskiej pierwszym działaniem ...

Leczenie ran, skaleczeń
Rany
Leczenie ran, skaleczeń

Rany i skaleczenia stanowią powszechny problem, z którym spotykamy się zarówno życiu codziennym jak i w pracy zawodowej. Wyróżniamy wiele podziałów ran i skaleczeń, kt&o...

Pękanie i otarcia skóry w miejscach intymnych
Rany
Pękanie i otarcia skóry w miejscach intymnych

Przyczyn otarć i pęknięć w okolicach intymnych może być wiele, m.in. mogą prowadzić do nich niektóre formy aktywności fizycznej, niewłaściwa higiena intymna oraz noszenie źle dobranej bieliz...

Jak opatrywać pęknięcia naskórka
Rany
Jak opatrywać pęknięcia naskórka

Wśród przyczyn powstawania pęknięć skóry wymienia się: brak nawilżenia, stosowanie silnie działających mydeł, mocne szorowanie skóry, mycie rąk naprzemiennie w gorącej i zimnej...

Sposoby na sączące się rany
Rany
Sposoby na sączące się rany

Ran sączących nie należy dotykać, pod żadnym pozorem nie wolno przebijać powstałych pęcherzy. Wynika to z faktu, że naskórek w nich odbudowuje się bardzo powoli i jest niezwykle wrażliwy a k...

Rany chirurgiczne
Rany
Rany chirurgiczne

Każda rana chirurgiczna wymaga szczególnej pielęgnacji, o czym są informowani pacjenci przez personel medyczny w momencie opuszczenia szpitala. Powierzchnię rany chirurgicznej należy dezynfekować ...

Leczenie pęknięć skóry
Pęknięcia skóry
Leczenie pęknięć skóry

Biorąc pod uwagę fakt, że pęknięcia skóry to właściwie drobne rany to aby przyspieszyć ich gojenie można wykorzystać preparaty stosowane z powodzeniem w leczeniu drobnych ran. W celu zapobiegania w...

Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?
Pęknięcia skóry
Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?

Pękająca skóra na dłoniach pojawia się najczęściej na opuszkach palców, zgięciach palców, na skórze pomiędzy palcami, wokół paznokci, a także na wybranych fragmentach skóry dłoni lub na całych dłon...

 
•