Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 3).

Przedstawione poniżej treści nie mają charakteru promocyjnego. Ich wyłącznym celem jest edukacja i podniesienie poziomu wiedzy odbiorcy na temat zdrowia. Należy jednak pamiętać, że żadna z informacji nie może zastąpić porady lekarskiej lub konsultacji z farmaceutą.

Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 3).

VII. Dlaczego antybiotyk nie zastąpi antyseptyku?

Antybiotyki są lekami antybakteryjnymi (bakteriobójczymi i bakteriostatycznymi), różniącymi się między sobą spektrum działania. Antybiotyki działają
w określonym czasie i stężeniu, leczenie wymaga zachowania stałego poziomu antybiotyku w organizmie.

Antybiotyki NIE SPEŁNIAJĄ KRYTERIUM ANTYSEPTYKU! - mają zbyt wąskie spektrum działania (nie obejmuje wirusów, grzybów itd.).

Dawkowanie antybiotyku stosowanego miejscowo jest trudne i mało przewidywalne, nie zapewnia gwarancji odpowiedniej penetracji w głąb zakażonych tkanek, niesie ryzyko wygenerowania lekooporności.

Wyłączne stosowanie miejscowe antybiotyku w postaci maści jest niewystarczające i nieskuteczne- w konsekwencji może prowadzić do powikłań związanych z gojeniem rany.

Rola antybiotyków w leczeniu ran jest nadal bardzo istotna, jednak najnowsze wytyczne zalecają ich ograniczone użycie celem uniknięcia lekooporności [1].

W sytuacji gdy chory stosuje antybiotyk miejscowy na polecenie lekarza należy pamiętać o uzupełnieniu leczenia o dobry antyseptyk. Chorego należy wyposażyć np. w produkty antyseptyczne oparte na połączeniu chlorowodorku oktenidyny z fenoksyetanolem oraz poinformować o metodach postepowania
z tego rodzaju ranami.

UWAGA! W przypadku wywiadu z Pacjentem wskazującym, że korzysta on z maści z antybiotykiem traktując ją jako produkt antyseptyczny należy rozważyć zamianę na antyseptyk.

Nawet w trakcie antybiotykoterapii zaleconej przez lekarza nie wolno rezygnować z używania środków antyseptycznych i opatrunków!!!

Według wytycznych Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran dotyczących postępowania miejscowego z ranami antyseptyk na bazie oktenidyny i fenoksyetanolu jest lekiem PIERWSZEGO WYBORU gdy rany są skolonizowane lub zakażone przez MDRO, jak również w profilaktyce zakażenia miejsca operowanego (SSI) [2].

 

VIII. Opatrunki hydrożelowe

W świetle aktualnych zaleceń preferowanym środowiskiem dla gojenia rany jest środowisko wilgotne [1,2]. Tradycyjne opatrunki gazowe wchłaniają wysięk doprowadzając do wysuszenia rany i często do wydłużenia procesu gojenia. Wysięk jest fizjologicznym elementem w procesie gojenia ran, jednak jego nadmiar, zmiana koloru i zapachu są objawami zakażenia rany. Nowoczesne opatrunki kontrolują ilość wysięku i wiążą jego nadmiar. Wśród opatrunków tych zastosowanie mają pianki, opatrunki alginianowe, hydrokoloidy oraz hydrożele zawierające antyseptyki.

Opatrunki hydrożelowe składają się najczęściej z usieciowanych polimerów. Zawarty w nich płyn utrzymuje wilgotne środowisko w ranie. Wchłaniają wysięk i promują oczyszczanie na drodze autolizy. Są zalecane do stosowania w ranach martwiczych, z łuszczeniem oraz suchych [3].

Ponadto nie przywierają, nie powodują bólu związanego z aplikacją a wręcz łagodzą dolegliwości bólowe w okolicy rany. W znaczący sposób przyspieszają gojenie ran, ułatwiając proliferację komórek nabłonka, pozwalają na odpowiednie utlenowanie rany [3].

Ponadto są skuteczne i zalecane w leczeniu oparzeń, owrzodzeń w zespole stopy cukrzycowej, oparzeń popromiennych, drobnych ukąszeń, uszkodzeń skóry [3].

 

IX. Rany w praktyce farmaceuty

Drobne skaleczenia
Drobne skaleczenia, najczęściej ostrym przedmiotem, w których szybko dochodzi do samoistnego ustania krwawienia (hemostazy), nieprzekraczające pełnej grubości skóry. Rany są płytkie, linijne, brzegi od razu zbliżone.

Otarcia naskórka
To powierzchowne zranienia powodujące ubytek naskórka, powstają najczęściej na skutek upadków. Z reguły są pierwotnie zanieczyszczone np. przez piasek, żwir etc. Często zlokalizowane w okolicy dużych stawów (otarcie kolan i łokci) lub dłoni.

Rany pooperacyjne
Są skutkiem zabiegu chirurgicznego. Są ranami pierwotnie czystymi, powstają w kontrolowany sposób, w jałowych warunkach, bez kontaktu
z drobnoustrojami. W leczeniu ran pooperacyjnych najważniejsza jest prewencja kontaminacji. Część ran chirurgicznych to rany pierwotnie zakażone -
w zależności od wykonanego zabiegu operacyjnego. W pierwszej kolejności należy zapytać chorego czy otrzymał zalecenia dotyczące pielęgnacji rany
po zakończeniu hospitalizacji.

Oparzenia termiczne
W leczeniu oparzeń termicznych istotne znaczenie ma rodzaj siły termicznej działającej na skórę (gorąca woda, gorący olej, płomień), czas ekspozycji na działanie ciepła i rozległość rany. Najczęstsze są oparzenia łagodne, niewielkich rozmiarów. Niewielkie oparzenia to oparzenia 1-2% powierzchni ciała.
Dla ułatwienia oceny powierzchni oparzenia można przyjąć regułę dłoni, gdzie 1% powierzchni ciała pacjenta stanowi powierzchnia jego dłoni bez powierzchni palców.

Oparzenia stopnia I - zaczerwienienie skóry bez złuszczenia naskórka, naruszeniu ulega jedynie powierzchowna warstwa naskórka. Występuje niewielka bolesność skóry. Goi się bez pozostawienia blizny.
Oparzenia stopnia IIa i b - widoczne zaczerwienienie z łuszczeniem naskórka i wystąpieniem pęcherzy. Skóra jest bolesna, rany goją się z pozostawieniem niewielkich zmian.
Oparzenia stopnia III - oparzenie pełnej grubości skóry. Rany są czerwonobrunatne, żywobolesne, wymagają interwencji lekarskiej.
Oparzenia stopnia IV - spalenie lub zwęglenie tkanek.

Większość oparzeń II st, wszystkie oparzenia III i IV st, każde oparzenie dłoni, stóp, twarzy, okolicy krocza musi być skonsultowane przez lekarza!

Postępowaniem pierwszego wyboru (pierwsza pomoc) w oparzeniach termicznych jest schładzanie rany przez okres min. 15 minut przy użyciu letniej wody. Nie należy używać bardzo zimnej wody, aby zapobiec ryzyku hipotermii. Schładzanie rany powyżej 30 minut nie przynosi dodatkowych korzyści.

Po wstępnym schłodzeniu oparzonej skóry należy ocenić rozległość oparzenia usunąć ewentualne zanieczyszczenia używając jałowej gazy.
Postępowanie przy leczeniu oparzeń polega zarówno na interwencji antyseptycznej jak i aseptyce.

Oparzenia słoneczne
To specjalny rodzaj oparzenia, w którym siłą fizyczną jest promieniowanie UV. Najczęściej to oparzenia dość dużej powierzchni ciała, klasyfikowane jako oparzenia I stopnia. Rzadko zdarzają się oparzenia słoneczne II stopnia. Skóra jest zaczerwieniona, znacznie ucieplona. Mogą towarzyszyć objawy ogólne, jak nudności, znaczne osłabienie, spadki ciśnienia, gorączka i dreszcze.

Rany przewlekłe
Według aktualne wiedzy wszystkie rany przewlekłe należy uznać za rany zakażone, a co najmniej skolonizowane. Z raną przewlekłą mamy do czynienia gdy czas jej gojenia jest niespodziewanie długi (przekracza 6-8 tygodni). Większość ran przewlekłych wymaga specjalistycznej opieki, zawsze pobrania wymazu
i wykonania posiewu, często interwencji chirurgicznej.

Rany w zespole stopy cukrzycowej
Zespół stopy cukrzycowej to choroba u podłoża której leżą zaburzenia naczyniowe, neurologiczne i metaboliczne będące powikłaniami źle kontrolowanej cukrzycy. Przewlekłe, zakażone rany rozwijają się najczęściej na podłożu mikrourazu. Często dochodzi do martwicy rozpływnej w obrębie struktur stopy, niekiedy ciągnącej za sobą konieczność amputacji. Leczenie ran w zespole stopy cukrzycowej jest wielodyscyplinarne, u podstawy dobrego leczenia leży dobra kontrola cukrzycy i chorób współistniejących, współpraca z chirurgiem, podologiem i fizjoterapeutą, samobadanie oraz gimnastyka prewencyjna.
Rany w zespole stopy cukrzycowej goją się niezwykle długo, nawet pomimo prawidłowego stosowania antyseptyków i opatrunków aktywnych.

Odleżyny
Powstają przez przewlekający się ucisk na skórę, najczęściej u pacjentów unieruchomionych i niesamodzielnych, w miejscach kontaktu kośćca ze skórą -
np. okolica kości krzyżowej, guzy kulszowe, okolica okołokrętarzowa. Podstawą leczenia odleżyn jest ograniczenie ucisku przez stosowanie odpowiednich materacy i częste zmiany pozycji ciała. Odleżyny I i II stopnia nie przekraczają grubości skóry właściwej, w leczeniu najczęściej wystarcza odpowiedni antyseptyk i opatrunek ochronny. Odleżyny III i IV stopnia często wymagają, poza działaniami biobójczymi, również interwencji chirurgicznej.

 

X. Rany wymagające konsultacji z lekarzem

Rany zanieczyszczone - poza zabiegami antyseptycznymi i ochronnymi ranę należy skonsultować z lekarzem pod kątem konieczności zastosowania anatoksyny przeciwtężcowej

Rany pełnej grubości skóry, obficie krwawiące - pierwsza pomoc polega na uciśnięciu rany w celu uzyskania hemostazy, wymagają interwencji chirurgicznej.

Rany kłute i kąsane - należą do ran głębokich wymagających często chirurgicznej rewizji i wypłukania, rany kąsane niosą ryzyko zakażenia wścieklizną,
może zachodzić konieczność zastosowania anatoksyny przeciwtężcowej

Rany rąbane, miażdżone, płatowe, szarpane - z uwagi na rozległy uraz tkanek i możliwość uszkodzenia struktur kostnych

Rany o znacznej rozległości - mogą wymagać dodatkowych czynności medycznych

Rany z obecnością ciała obcego - wymagają kwalifikowanej pomocy i ewakuacji.

Rozległe oparzenia, oparzenia II, III i IV stopnia.

Rany zatrute - wymagają natychmiastowego podania surowicy.

Również rany przewlekłe, trudno gojące się i wykazujące objawy zakażenia wymagają oceny i interwencji lekarskiej.

Powiązane artykuły:

Jak wspomóc leczenie odleżyn? >>
Oparzenie po solarium – ile trwa i co robić? Domowe sposoby >>
Poparzenia u dzieci od fajerwerków i petardy >>

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Opracował Lekarz, specjalista chirurgii ogólnej Miłosz Sokołowski, Klinika Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego im. Wojskowej Akademii Medycznej - Centralnego Szpitala Weteranów w Łodzi

Bibliografia:
Chirurgia. Tom 1. Red. Wallner, Grzegorz; Banasiewicz, Tomasz . : PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2021, 427 s. ISBN 978-83-200-6502-2, doi: https://doi.org/10.53270/2021.001
[1] Kramer A, Dissemond J, Kim S, Willy C, Mayer D, Papke R, Tuchmann F, Assadian O. Consensus on Wound Antisepsis: Update 2018. Skin Pharmacol Physiol. 2018;31(1):28-58. doi: 10.1159/000481545. Epub 2017 Dec 21. PMID: 29262416. (Kramer A i 29262416.)
[2] Sopata M, Jawień A, Mrozikiewicz-Rakowska B, et al. Wytyczne postępowania miejscowego w ranach niezakażonych, zagrożonych infekcją oraz zakażonych – przegląd dostępnych substancji przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w leczeniu ran. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Leczenie Ran. 2020;17(1):1-21. doi:10.5114/lr.2020.96820.
[3] Sopata M, Szewczyk M, Zaporowska-Stachowiak I, Mościcka P, Jawień A. Using of hydrogel dressing in the treatment of chronic wounds. Leczenie Ran. 2021;18(3):123-130. doi:10.5114/lr.2021.111071.
[4] Karpiński T, Sopata M, Mańkowski B. The antimicrobial effectiveness of antiseptics as a challenge in hard to heal wounds. Leczenie Ran. 2020;17(2):88-94. doi:10.5114/lr.2020.99067.
[5] Biegaj M, Oktenidyna w leczeniu ran, Farm. Współ 2017; 10: 107-110
[6] Zieliński M, Markiewicz S, Gabriel M, Krasiński Z. Exudate in the wound healing process. Leczenie Ran. 2021;18(2):37-44. doi:10.5114/lr.2021.107147.

Data publikacji: 30.05.2023

Rany

Kompendium wiedzy nt. gojenia ran

Oparzenie żelazkiem – co robić? Pierwsza pomoc
Rany
Oparzenie żelazkiem – co robić? Pierwsza pomoc

Oparzenie żelazkiem bywa bardzo bolesne, ponieważ stopa urządzenia rozgrzewa się niekiedy do temperatury ponad 200⁰C. Co robić, by złagodzić ból, przyspieszyć gojenie i zniwelować ryzyko powstania ...

Oktenidyna – czym jest i jak działa na rany?
Rany
Oktenidyna – czym jest i jak działa na rany?

Oktenidyna to substancja znana od końca lat 80-tych, wykazująca działanie antyseptyczne. Na czym dokładnie ono polega? Kiedy warto sięgać po ten środek?

...
Właściwości oleju rycynowego – jakie są? Działanie
Rany
Właściwości oleju rycynowego – jakie są? Działanie

Współcześnie coraz chętniej powraca się do metod medycyny naturalnej i korzysta z jej dobrodziejstw. Różnego rodzaju napary, wyciągi i olejki mogą niekiedy skutecznie wspierać tradycyjną terapię lu...

Karnozyna - co to jest i jak działa na skórę?
Rany
Karnozyna - co to jest i jak działa na skórę?

Karnozyna to substancja, która przyspiesza gojenie ran. Sprawdź, czym dokładnie jest karnozyna, jak działa na skórę oraz gdzie występuje.

...
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 1).
Rany
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 1).

Skóra jest największym narządem człowieka, pełniącym funkcję barierową i ochronną, biorącą udział w regulacji cieplnej, gospodarce wodnej, odpowiedzi immunologicznej i syntezie witamin. Jako najbar...

Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 2).
Rany
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 2).

Skóra jest największym narządem człowieka, pełniącym funkcję barierową i ochronną, biorącą udział w regulacji cieplnej, gospodarce wodnej, odpowiedzi immunologicznej i syntezie witamin. Jako najbar...

Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 4).
Rany
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 4).

Skóra jest największym narządem człowieka, pełniącym funkcję barierową i ochronną, biorącą udział w regulacji cieplnej, gospodarce wodnej, odpowiedzi immunologicznej i syntezie witamin. Jako najbar...

Jak wspomóc leczenie odleżyn?
Rany
Jak wspomóc leczenie odleżyn?

Odleżyna to ognisko martwicy skóry, obejmujące często tkankę podskórną a czasami mięśnie i kości, powstające w wyniku długotrwałego ucisku i niedotlenienia tkanek. Odleżyny mogą powstawać także w o...

O gojeniu ran na mokro
Rany
O gojeniu ran na mokro

Przez dziesiątki lat medycyna zalecała dla szybszego leczenia ran zakładanie opatrunków wysuszających, które wchłaniały wydostająca się z ran treść, najpierw krwistą, potem surowiczą. Opatrunki tak...

Plaster w żelu na gojenie ran
Pęknięcia skóry
Plaster w żelu na gojenie ran

Doskonałym i bardzo nowoczesnym rozwiązaniem do zaopatrywania ran są plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skóry.

...
Gojenie ran przewlekłych
Rany
Gojenie ran przewlekłych

W zależności od szybkości gojenia rany dzielimy na ostre i przewlekłe. Rany ostre nie stanowią poważnego problemu medycznego ponieważ goją się szybko, zwykle w ciągu 2-7 dni. Z kolei rany przewlekł...

Opatrunki w warunkach domowych
Pęknięcia skóry
Opatrunki w warunkach domowych

Doskonałe i bardzo nowoczesne rozwiązanie do samodzielnego zaopatrywania ran stanowią plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skó...

Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej
Rany
Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa to jedno z przewlekłych powikłań cukrzycy, mogące występować u chorych na cukrzycę typu 1 i cukrzycę typu 2, które w krótkim czasie może doprowadzić do ciężkiego inwalidztwa. Wedłu...

Jak leczyć otarcia pięt?
Rany
Jak leczyć otarcia pięt?

Najczęstsza przyczyna otarć pięt to nowe, niewygodne obuwie. Podczas noszenia takich butów w pierwszej kolejności pojawiają się otarcia. W miejscu, gdzie but jest zbyt ciasny lub za duży, wyskakuje...

Jak przyspieszyć gojenie ran?
Rany
Jak przyspieszyć gojenie ran?

Gojenie się ran to złożony proces, w który zaangażowane są komórki skóry, krwi, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. Proces gojenia rany rozpoczyna się praktycznie zar...

Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń
Rany
Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń

Z ranami i oparzeniami mamy do czynienia na co dzień. Każdy z nas ma podstawową wiedzę w tym zakresie i potrafi na swój sposób sobie z nimi radzić. Jednak w postępowaniu z ranami i oparzeniami funk...

Metody leczenia ran
Rany
Metody leczenia ran

W pierwszej kolejności należy obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. Szczególnie należy ocenić ranę pod kątem jej typu, głębokości, nasilenia krwawienia, s...

Oczyszczanie i dezynfekcja ran
Rany
Oczyszczanie i dezynfekcja ran

Opatrunki zakładane na rany cechują się większą skutecznością, gdy przed ich założeniem poddamy ranę właściwym zabiegom oczyszczającym. Regularne powtarzanie tych czynności skraca znacząco okres le...

Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?
Rany
Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?

Zadrapania, skaleczenia i rany stanowią dosyć powszechny problem w grupie dzieci. Przyczynia się do tego ich duża ruchliwość oraz ciekawość świata. Do powstania niewielkich urazów najczęściej docho...

Rany jatrogenne – sposoby leczenia
Rany
Rany jatrogenne – sposoby leczenia

Rany jatrogenne to rany powstające w wyniku działania lekarza lub innego pracownika służby zdrowia, który tworzy je w celu diagnostyki lub w związku z prowadzonym leczeniem. Rany jatrogenne z założ...

Fazy gojenia się rany
Rany
Fazy gojenia się rany

Rana to przerwanie anatomicznej ciągłości tkanek lub ich uszkodzenie pod wpływem działania czynnika uszkadzającego. Do klasycznych cech rany zaliczamy: ból, krwawienie i zianie. Zianie, czyli rozwa...

Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń
Rany
Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń

Czas i przebieg procesu gojenia się rany zależą od wielu czynników. Duży wpływ na przebieg procesu gojenia się rany mają cechy rany, tj. jej rozmiar, kształt, rodzaj, ilość uszkodzonych tkanek, cia...

Rodzaje ran i skaleczeń
Rany
Rodzaje ran i skaleczeń

Zgodnie z definicją raną nazywamy anatomiczne przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych (skóry, błony śluzowej) oraz znajdujących się głębiej tkanek pod wpływem działania czynnika uszkadzającego. Do...

Rany szarpane - leczenie i gojenie
Rany
Rany szarpane - leczenie i gojenie

Rana szarpana to rana powstająca w wyniku gwałtownego działania zakrzywionego narzędzia o tępej lub kanciastej krawędzi, np. haka lub bosaka, który działa skośnie lub stycznie do powierzchni ciała....

Urazy – przecięcia i rany szarpane
Rany
Urazy – przecięcia i rany szarpane

W pierwszej kolejności należy dokładnie obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. W przypadku gdy rana nie wymaga konsultacji lekarskiej pierwszym działaniem ...

Leczenie ran, skaleczeń
Rany
Leczenie ran, skaleczeń

Rany i skaleczenia stanowią powszechny problem, z którym spotykamy się zarówno życiu codziennym jak i w pracy zawodowej. Wyróżniamy wiele podziałów ran i skaleczeń, które oparte są m.in. na rodzaju...

Sposoby na sączące się rany
Rany
Sposoby na sączące się rany

Ran sączących nie należy dotykać, pod żadnym pozorem nie wolno przebijać powstałych pęcherzy. Wynika to z faktu, że naskórek w nich odbudowuje się bardzo powoli i jest niezwykle wrażliwy a każdy do...

Rany chirurgiczne
Rany
Rany chirurgiczne

Każda rana chirurgiczna wymaga szczególnej pielęgnacji, o czym są informowani pacjenci przez personel medyczny w momencie opuszczenia szpitala. Powierzchnię rany chirurgicznej należy dezynfekować z...

Leczenie pęknięć skóry
Pęknięcia skóry
Leczenie pęknięć skóry

Biorąc pod uwagę fakt, że pęknięcia skóry to właściwie drobne rany to aby przyspieszyć ich gojenie można wykorzystać preparaty stosowane z powodzeniem w leczeniu drobnych ran. W celu zapobiegania w...

Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?
Pęknięcia skóry
Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?

Pękająca skóra na dłoniach pojawia się najczęściej na opuszkach palców, zgięciach palców, na skórze pomiędzy palcami, wokół paznokci, a także na wybranych fragmentach skóry dłoni lub na całych dłon...

Witamina E na skórę - jak działa?
Skóra
Witamina E na skórę - jak działa?

Witamina E na skórę działa regenerująco. Jako najważniejszy z antyoksydantów, ułatwia i przyspiesza gojenie ran, wspiera leczenie drobnych pęknięć oraz spierzchnięć. Zobacz, dlaczego jest nazywana ...

Pękająca skóra na dłoniach - dlaczego pęka? Sposoby
Pęknięcia skóry
Pękająca skóra na dłoniach - dlaczego pęka? Sposoby

Pękająca skóra na dłoniach to częsta dolegliwość w okresie jesienno-zimowym. Na popękaną skórę dłoni, niezależnie od pory roku, najczęściej narzekają ponadto pracownicy służby zdrowia oraz osoby za...

Apteczka turystyczna - wyposażenie. Co powinna zawierać?
Rany
Apteczka turystyczna - wyposażenie. Co powinna zawierać?

Apteczka turystyczna to zestaw leków oraz środków pomocowo-medycznych, które mogą okazać się niezbędne podczas podróży, weekendowych wycieczek oraz wakacji. Co powinna zawierać dobrze skompletowana...

Pękająca skóra na stopach - dlaczego pęka i jak się pozbyć?
Pęknięcia skóry
Pękająca skóra na stopach - dlaczego pęka i jak się pozbyć?

Pękającą skóra na stopach to częsta dolegliwość w codziennej praktyce dermatologów, podologów oraz kosmetyczek. Sprawdź, dlaczego pęka skóra na stopach oraz jak można sobie radzić z tym problemem s...

Ziarninowanie - co to jest i jak przyspieszyć gojenie rany?
Rany
Ziarninowanie - co to jest i jak przyspieszyć gojenie rany?

Ziarninowanie jest jednym z dwóch podstawowych sposobów gojenia się ran - tym trudniejszym, dłuższym i wymagającym bardziej starannej pielęgnacji. Zobacz, na czym polega mechanizm proces zasklepian...

Wysięk z rany - czym jest i jaki opatrunek stosować?
Rany
Wysięk z rany - czym jest i jaki opatrunek stosować?

Wysięk z rany jest skutkiem miejscowej reakcji zapalnej. Jeśli jest niewielki lub umiarkowany, sprzyja procesom gojenia. Jednak gdy staje się zbyt obfity lub przeciwnie – nie ma go w ogóle – uraz l...

 
•