Oktenidyna – czym jest i jak działa na rany?

Przedstawione poniżej treści nie mają charakteru promocyjnego. Ich wyłącznym celem jest edukacja i podniesienie poziomu wiedzy odbiorcy na temat zdrowia. Należy jednak pamiętać, że żadna z informacji nie może zastąpić porady lekarskiej lub konsultacji z farmaceutą.

Oktenidyna – czym jest i jak działa na rany?

Oktenidyna to substancja znana od końca lat 80-tych, wykazująca działanie antyseptyczne. Na czym dokładnie ono polega? Kiedy warto sięgać po ten środek?

Czym jest oktenidyna?

Substancje o działaniu odkażającym mają za zadanie chronić tkanki przed szkodliwym działaniem drobnoustrojów. Najczęściej używa się ich, gdy powierzchnie ludzkiej skóry lub błon śluzowych ulegają przerwaniu na skutek urazu (np. mechanicznego).

Przerwanie takie – powszechnie zwane raną – niesie ryzyko wniknięcia do wewnątrz mikrobów o chorobotwórczym działaniu. Aby temu zapobiec lub zahamować ich namnażanie, stosuje się substancje o działaniu antyseptycznym. Jedną z nich jest oktenidyna. Co to za związek? Mówiąc dokładniej, w farmacji wykorzystywany jest dichlorowodorek oktenidyny. Co to takiego? To związek kationowy, powierzchniowo czynny, od roku 1987 stosowany w Europie w celach antyseptycznych.

Antyseptyka to zespół działań mających na celu likwidowanie drobnoustrojów obecnych już w tkankach, które uległy naruszeniu. Chlorowodorek oktenidyny pełni taką właśnie funkcję, działając przy tym wielotorowo. Zastosowanie medyczne znalazł w Europie w 1987 roku, stając się niejako substytutem powszechnie stosowanej wcześniej chlorheksydyny. Oktenidyna dostępna w aptekach to roztwór zawierający od 0,1 do 2% substancji czystej.

Oktenidyna na rany – jak działa?

Mechanizm działania oktenidyny polega na wchodzeniu w interakcję ze ścianami i błonami komórkowymi drobnoustrojów i tym samym – ich niszczeniu. Preparaty odkażające z oktenidyną znajdują bardzo szerokie zastosowanie ze względu na wielowymiarowość działania tego środka.

Substancja stosowana na rany działa:

  • bakteriobójczo,
  • grzybobójczo,
  • przeciwwirusowo.

Zwalcza zatem wszelkie chorobotwórcze drobnoustroje, które mogą atakować przerwane tkanki, przy czym nie wchłania się przez skórę, błony śluzowe, zapewniając bezpieczeństwo stosowania.

Spray z oktenidyną do aplikowania miejscowego bezpieczny jest również dla niemowląt i noworodków, w tym – w postępowaniu okołozabiegowym.

Oktenidyna może być stosowana na otwarte rany, a przy tym nie powoduje efektu pieczenia lub szczypania, występującego niekiedy w przypadku innych substancji odkażających. Zwalczanie bakterii, wirusów i grzybów jest niezwykle ważne w przebiegu procesu gojenia ran. Zakażenie nie tylko znacząco wydłuża ten proces, ale może też prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Jak stosować spray z oktenidyną?

Preparaty z oktenidyną mają różną postać, jednak najszersze zastosowanie znajduje spray. Jest on łatwy w użyciu i może być bezpiecznie stosowany na rany, skaleczenia, otarcia i inne uszkodzenia mechaniczne skóry oraz błon śluzowych. Wygodna aplikacja pozwala oczyszczać zranione miejsca, nie dotykając ich, co niweluje ryzyko powstania dodatkowych uszkodzeń, a także nie wzmaga dolegliwości bólowych.

Spray z oktenidyną przeznaczony jest wyłącznie do stosowania miejscowego, czyli aplikacji bezpośrednio na ranę lub miejsca objęte zakażeniem.

Spray zawierający oktenidynę nadaje się do natychmiastowego stosowania na ranę, jednak nie powinien być do niej wprowadzany pod ciśnieniem. Jest bezpieczny dla pacjentów w każdym wieku, jednak u dzieci poniżej 6. roku życia powinien być aplikowany ze szczególną ostrożnością i pod nadzorem osoby dorosłej.

Składniki aktywne preparatu w formie sprayu utrzymują się ranie przez 60 sekund, podczas których niszczą obecne w ranie mikroby. Natychmiastowa aktywność biobójcza uniemożliwia dalsze namnażanie drobnoustrojów i rozwój zakażenia.

Sprayu używać można nawet kilkakrotnie w ciągu dnia, w zależności od potrzeb. Niewchłanianie się substancji czynnej sprawia, że trudno mówić o jej przedawkowaniu, a wystąpienie efektów ubocznych jest bardzo mało prawdopodobne.

Cena oktenidyny. Ile kosztują preparaty z dichlorowodorkiem oktenidyny?

Jak już zostało wspomniane – oktenidyna występuje w aptekach w różnych formach. Preparaty najczęściej spotykane i wybierane to:

  • spraye,
  • żele,
  • kremy.

Wybór odpowiedniego środka zależy od przeznaczenia. Spray oczyszcza i leczy ranę, żel przyspiesza gojenie, a krem wspomaga regenerację uszkodzonych lub zainfekowanych tkanek.

Cena oktenidyny w pewnym stopniu zależy więc od postaci, w jakiej jest wybierana w danym przypadku klinicznym. Różni się też w zależności od pojemności opakowania, przy czym często bardziej opłaca się kupowanie opakowań większych (o ile zostaną one zużyte przed upływem terminu przydatności).

Innym  czynnikiem wpływającym jeszcze na cenę jest miejsce zakupu, przy czym różnice między aptekami bywają znaczące. Gdzie kupić preparaty? Dostępne są one w większości dobrze zaopatrzonych aptek, a nabyć je można bez recepty, czyli również bez konsultacji z lekarzem.

Należy jednak pamiętać, że – podobnie jak w przypadku stosowania wszelkich wyrobów o działaniu leczniczym – trzeba używać ich zgodnie z zaleceniami producenta, ewentualnie poradzić się farmaceuty w kwestii stosowania danego produktu.

Powiązane artykuły:

Właściwości oleju rycynowego – jakie są? Działanie >>
Karnozyna - co to jest i jak działa na skórę? >>
Witamina E na skórę - jak działa? >>

 

Autor: Justyna Gabrysiak-Kula
Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Katarzyna Kulig 

Bibliografia:

  1. Chpl: Octenisept.
  2. M. Biegaj, Oktenidyna w leczeniu ran, w: Farmacja Współczesna, 2017; 10: 107-110.
  3. Oktenidyna, źródło: Medycyna Praktyczna.
  4. T. M. Karpiński, M. Sopata, B. Mańkowski, Skuteczność przeciwdrobnoustrojowa antyseptyków wyzwaniem w ranach trudno gojących się, w: Leczenie Ran, 2020, 17(2): 88-94.
Data publikacji: 09.01.2024

Rany

Kompendium wiedzy nt. gojenia ran

Oparzenie żelazkiem – co robić? Pierwsza pomoc
Rany
Oparzenie żelazkiem – co robić? Pierwsza pomoc

Oparzenie żelazkiem bywa bardzo bolesne, ponieważ stopa urządzenia rozgrzewa się niekiedy do temperatury ponad 200⁰C. Co robić, by złagodzić ból, przyspieszyć gojenie i zniwelować ryzyko powstania ...

Właściwości oleju rycynowego – jakie są? Działanie
Rany
Właściwości oleju rycynowego – jakie są? Działanie

Współcześnie coraz chętniej powraca się do metod medycyny naturalnej i korzysta z jej dobrodziejstw. Różnego rodzaju napary, wyciągi i olejki mogą niekiedy skutecznie wspierać tradycyjną terapię lu...

Karnozyna - co to jest i jak działa na skórę?
Rany
Karnozyna - co to jest i jak działa na skórę?

Karnozyna to substancja, która przyspiesza gojenie ran. Sprawdź, czym dokładnie jest karnozyna, jak działa na skórę oraz gdzie występuje.

...
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 1).
Rany
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 1).

Skóra jest największym narządem człowieka, pełniącym funkcję barierową i ochronną, biorącą udział w regulacji cieplnej, gospodarce wodnej, odpowiedzi immunologicznej i syntezie witamin. Jako najbar...

Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 2).
Rany
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 2).

Skóra jest największym narządem człowieka, pełniącym funkcję barierową i ochronną, biorącą udział w regulacji cieplnej, gospodarce wodnej, odpowiedzi immunologicznej i syntezie witamin. Jako najbar...

Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 3).
Rany
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 3).

Skóra jest największym narządem człowieka, pełniącym funkcję barierową i ochronną, biorącą udział w regulacji cieplnej, gospodarce wodnej, odpowiedzi immunologicznej i syntezie witamin. Jako najbar...

Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 4).
Rany
Postępowanie terapeutyczne w przypadku ran ostrych i przewlekłych (część 4).

Skóra jest największym narządem człowieka, pełniącym funkcję barierową i ochronną, biorącą udział w regulacji cieplnej, gospodarce wodnej, odpowiedzi immunologicznej i syntezie witamin. Jako najbar...

Jak wspomóc leczenie odleżyn?
Rany
Jak wspomóc leczenie odleżyn?

Odleżyna to ognisko martwicy skóry, obejmujące często tkankę podskórną a czasami mięśnie i kości, powstające w wyniku długotrwałego ucisku i niedotlenienia tkanek. Odleżyny mogą powstawać także w o...

O gojeniu ran na mokro
Rany
O gojeniu ran na mokro

Przez dziesiątki lat medycyna zalecała dla szybszego leczenia ran zakładanie opatrunków wysuszających, które wchłaniały wydostająca się z ran treść, najpierw krwistą, potem surowiczą. Opatrunki tak...

Plaster w żelu na gojenie ran
Pęknięcia skóry
Plaster w żelu na gojenie ran

Doskonałym i bardzo nowoczesnym rozwiązaniem do zaopatrywania ran są plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skóry.

...
Gojenie ran przewlekłych
Rany
Gojenie ran przewlekłych

W zależności od szybkości gojenia rany dzielimy na ostre i przewlekłe. Rany ostre nie stanowią poważnego problemu medycznego ponieważ goją się szybko, zwykle w ciągu 2-7 dni. Z kolei rany przewlekł...

Opatrunki w warunkach domowych
Pęknięcia skóry
Opatrunki w warunkach domowych

Doskonałe i bardzo nowoczesne rozwiązanie do samodzielnego zaopatrywania ran stanowią plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skó...

Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej
Rany
Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa to jedno z przewlekłych powikłań cukrzycy, mogące występować u chorych na cukrzycę typu 1 i cukrzycę typu 2, które w krótkim czasie może doprowadzić do ciężkiego inwalidztwa. Wedłu...

Jak leczyć otarcia pięt?
Rany
Jak leczyć otarcia pięt?

Najczęstsza przyczyna otarć pięt to nowe, niewygodne obuwie. Podczas noszenia takich butów w pierwszej kolejności pojawiają się otarcia. W miejscu, gdzie but jest zbyt ciasny lub za duży, wyskakuje...

Jak przyspieszyć gojenie ran?
Rany
Jak przyspieszyć gojenie ran?

Gojenie się ran to złożony proces, w który zaangażowane są komórki skóry, krwi, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. Proces gojenia rany rozpoczyna się praktycznie zar...

Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń
Rany
Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń

Z ranami i oparzeniami mamy do czynienia na co dzień. Każdy z nas ma podstawową wiedzę w tym zakresie i potrafi na swój sposób sobie z nimi radzić. Jednak w postępowaniu z ranami i oparzeniami funk...

Metody leczenia ran
Rany
Metody leczenia ran

W pierwszej kolejności należy obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. Szczególnie należy ocenić ranę pod kątem jej typu, głębokości, nasilenia krwawienia, s...

Oczyszczanie i dezynfekcja ran
Rany
Oczyszczanie i dezynfekcja ran

Opatrunki zakładane na rany cechują się większą skutecznością, gdy przed ich założeniem poddamy ranę właściwym zabiegom oczyszczającym. Regularne powtarzanie tych czynności skraca znacząco okres le...

Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?
Rany
Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?

Zadrapania, skaleczenia i rany stanowią dosyć powszechny problem w grupie dzieci. Przyczynia się do tego ich duża ruchliwość oraz ciekawość świata. Do powstania niewielkich urazów najczęściej docho...

Rany jatrogenne – sposoby leczenia
Rany
Rany jatrogenne – sposoby leczenia

Rany jatrogenne to rany powstające w wyniku działania lekarza lub innego pracownika służby zdrowia, który tworzy je w celu diagnostyki lub w związku z prowadzonym leczeniem. Rany jatrogenne z założ...

Fazy gojenia się rany
Rany
Fazy gojenia się rany

Rana to przerwanie anatomicznej ciągłości tkanek lub ich uszkodzenie pod wpływem działania czynnika uszkadzającego. Do klasycznych cech rany zaliczamy: ból, krwawienie i zianie. Zianie, czyli rozwa...

Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń
Rany
Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń

Czas i przebieg procesu gojenia się rany zależą od wielu czynników. Duży wpływ na przebieg procesu gojenia się rany mają cechy rany, tj. jej rozmiar, kształt, rodzaj, ilość uszkodzonych tkanek, cia...

Rodzaje ran i skaleczeń
Rany
Rodzaje ran i skaleczeń

Zgodnie z definicją raną nazywamy anatomiczne przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych (skóry, błony śluzowej) oraz znajdujących się głębiej tkanek pod wpływem działania czynnika uszkadzającego. Do...

Rany szarpane - leczenie i gojenie
Rany
Rany szarpane - leczenie i gojenie

Rana szarpana to rana powstająca w wyniku gwałtownego działania zakrzywionego narzędzia o tępej lub kanciastej krawędzi, np. haka lub bosaka, który działa skośnie lub stycznie do powierzchni ciała....

Urazy – przecięcia i rany szarpane
Rany
Urazy – przecięcia i rany szarpane

W pierwszej kolejności należy dokładnie obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. W przypadku gdy rana nie wymaga konsultacji lekarskiej pierwszym działaniem ...

Leczenie ran, skaleczeń
Rany
Leczenie ran, skaleczeń

Rany i skaleczenia stanowią powszechny problem, z którym spotykamy się zarówno życiu codziennym jak i w pracy zawodowej. Wyróżniamy wiele podziałów ran i skaleczeń, które oparte są m.in. na rodzaju...

Sposoby na sączące się rany
Rany
Sposoby na sączące się rany

Ran sączących nie należy dotykać, pod żadnym pozorem nie wolno przebijać powstałych pęcherzy. Wynika to z faktu, że naskórek w nich odbudowuje się bardzo powoli i jest niezwykle wrażliwy a każdy do...

Rany chirurgiczne
Rany
Rany chirurgiczne

Każda rana chirurgiczna wymaga szczególnej pielęgnacji, o czym są informowani pacjenci przez personel medyczny w momencie opuszczenia szpitala. Powierzchnię rany chirurgicznej należy dezynfekować z...

Leczenie pęknięć skóry
Pęknięcia skóry
Leczenie pęknięć skóry

Biorąc pod uwagę fakt, że pęknięcia skóry to właściwie drobne rany to aby przyspieszyć ich gojenie można wykorzystać preparaty stosowane z powodzeniem w leczeniu drobnych ran. W celu zapobiegania w...

Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?
Pęknięcia skóry
Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?

Pękająca skóra na dłoniach pojawia się najczęściej na opuszkach palców, zgięciach palców, na skórze pomiędzy palcami, wokół paznokci, a także na wybranych fragmentach skóry dłoni lub na całych dłon...

Witamina E na skórę - jak działa?
Skóra
Witamina E na skórę - jak działa?

Witamina E na skórę działa regenerująco. Jako najważniejszy z antyoksydantów, ułatwia i przyspiesza gojenie ran, wspiera leczenie drobnych pęknięć oraz spierzchnięć. Zobacz, dlaczego jest nazywana ...

Pękająca skóra na dłoniach - dlaczego pęka? Sposoby
Pęknięcia skóry
Pękająca skóra na dłoniach - dlaczego pęka? Sposoby

Pękająca skóra na dłoniach to częsta dolegliwość w okresie jesienno-zimowym. Na popękaną skórę dłoni, niezależnie od pory roku, najczęściej narzekają ponadto pracownicy służby zdrowia oraz osoby za...

Apteczka turystyczna - wyposażenie. Co powinna zawierać?
Rany
Apteczka turystyczna - wyposażenie. Co powinna zawierać?

Apteczka turystyczna to zestaw leków oraz środków pomocowo-medycznych, które mogą okazać się niezbędne podczas podróży, weekendowych wycieczek oraz wakacji. Co powinna zawierać dobrze skompletowana...

Pękająca skóra na stopach - dlaczego pęka i jak się pozbyć?
Pęknięcia skóry
Pękająca skóra na stopach - dlaczego pęka i jak się pozbyć?

Pękającą skóra na stopach to częsta dolegliwość w codziennej praktyce dermatologów, podologów oraz kosmetyczek. Sprawdź, dlaczego pęka skóra na stopach oraz jak można sobie radzić z tym problemem s...

Ziarninowanie - co to jest i jak przyspieszyć gojenie rany?
Rany
Ziarninowanie - co to jest i jak przyspieszyć gojenie rany?

Ziarninowanie jest jednym z dwóch podstawowych sposobów gojenia się ran - tym trudniejszym, dłuższym i wymagającym bardziej starannej pielęgnacji. Zobacz, na czym polega mechanizm proces zasklepian...

Wysięk z rany - czym jest i jaki opatrunek stosować?
Rany
Wysięk z rany - czym jest i jaki opatrunek stosować?

Wysięk z rany jest skutkiem miejscowej reakcji zapalnej. Jeśli jest niewielki lub umiarkowany, sprzyja procesom gojenia. Jednak gdy staje się zbyt obfity lub przeciwnie – nie ma go w ogóle – uraz l...

 
•