Opatrunki w warunkach domowych

Rany i oparzenia w warunkach domowych

Rana to anatomiczne przerwanie ciągłości skóry lub błony śluzowej oraz znajdujących się głębiej tkanek pod wpływem działania czynnika uszkadzającego, którym może być: uraz mechaniczny, uraz termiczny (oparzenie, odmrożenie), uraz chemiczny (żrące substancje chemiczne) lub energia promienista (promieniowanie słoneczne). Drobne rany zdarzają się stosunkowo często w warunkach domowych, wystarczy chwila nieuwagi podczas pracy w kuchni. Najczęściej w zaciszu domowym powstają rany cięte, o równych brzegach [1-2].

 

Opatrunki w warunkach domowych

Oparzenie to z kolei, zgodnie z definicją, uszkodzenie skóry i nierzadko głębiej położonych tkanek w następstwie kontaktu skóry z wysoką temperaturą (gorące płyny, gorące powierzchnie, ogień, para wodna), prądem elektrycznym lub chemikaliami. Stosunkowo najczęściej w warunkach domowych dochodzi do oparzeń termicznych a ich źródła stanowią wrzątek, gorące mleko, gorąca zupa, płomienie, para wodna, żelazko, grzejniki. Niezwykle groźne są oparzenia wywołane środkami chemicznymi, do których dochodzi częściej u dzieci, wskutek oblania się lub wypicia niebezpiecznej substancji, np. środka żrącego [1-3].

Postępowanie z raną

Proces opatrywania rany przebiega zwykle wieloetapowo. Pierwszym działaniem powinno być dokładne obejrzenie miejsca zranienia i ocena czy konieczna jest konsultacja lekarska. Należy ocenić ranę pod kątem jej typu, głębokości, nasilenia krwawienia (gdy krwawienie jest nasilone konieczne jest zeszycie rany), stopnia jej zabrudzenia oraz obecności ciał obcych. Jeżeli na powierzchni rany obserwujemy niewielkie krwawienie to powinniśmy je zatamować poprzez ucisk miejsca krwawienia. Kolejne działania powinny być ukierunkowane na zabezpieczenie rany przez zakażeniem i zanieczyszczeniami. W tym celu najlepiej jest przepłukać powierzchnię rany wodą lub solą fizjologiczną, a następnie jej powierzchnię zdezynfekować za pomocą preparatu bakteriobójczego. Kolejnym etapem powinno być założenie opatrunku, najlepiej jałowego [1-3].

Postępowanie z oparzeniem

Pierwszym działaniem w przypadku lekkich oparzeń powinno być jak najszybsze schłodzenie miejsca oparzenia letnią lub zimną czystą wodą, najlepiej bezpośrednio z kranu. Proces schładzania należy kontynuować do czasu aż miejsce oparzenia przestanie boleć, czyli ok. 15-20 minut. Po schłodzeniu miejsce oparzenia należy przykryć suchym, nieprzywierającym czystym opatrunkiem [1-3].

Jak zrobić opatrunek

Przed przystąpieniem do wykonania opatrunku należy starannie umyć ręce mydłem antybakteryjnym i spłukać je obficie pod ciepłą bieżącą wodą (jeżeli nie ma wody bieżącej, należy poprosić kogoś o polewanie rąk czystą wodą), a następnie przetrzeć je środkiem przeznaczonym do odkażania rąk (lub spirytusem).

Podczas opatrywania rany należy pamiętać przede wszystkim o tym, aby jej nie zakazić. Po zmyciu brzegów rany środkiem odkażającym nakładamy na jej powierzchnię jałową gazę, którą wyjmujemy bezpośrednio z opakowania. W celu utrzymania jałowości opatrunku najlepiej posługiwać się wygotowanymi szczypczykami. Nożyczki używane przy opatrunku także muszą być wyjałowione. Pozostałości z poprzedniego opatrunku, takie jak bandaże, strzępy gazy, należy zniszczyć np. spalić (nie wolno wyrzucać ich na śmietnik ani do ubikacji) [1-3].

Jakie preparaty można wykorzystać

Do prawidłowego wykonania opatrunku potrzebne są: jałowa gaza, bandaże, plaster, środki zmywające i dezynfekujące, a także nożyczki i szczypczyki (pęseta).

W zależności od rodzaju rany stosujemy różne rodzaje opatrunków. Opatrunek uciskowy przykładowo stosujemy na rany krwawiące a opatrunek obłożeniowy stosowany jest w celu usztywnienia przy ranach z obecnością ciała obcego. Opatrunek osłaniający ma z kolei zapobiegać zanieczyszczeniu powierzchni rany i zakażeniom przez przykrycie jej powierzchni jałowym materiałem opatrunkowym [1-3].

Spośród licznych dostępnych na rynku opatrunków osłaniających wymienić należy:

  • tradycyjne plastry z opatrunkiem;
  • opatrunek hydrowłóknisty (o dużych właściwościach chłonnych);
  • opatrunek alginianowy (pochłania wysięk i zamienia go w żel);
  • opatrunek hydrokoloidowy (utrzymuje wilgotne środowisko);
  • opatrunek hydrożelowy (utrzymuje wilgotne środowisko);
  • opatrunek enzymatyczny (do zaopatrywania ran przewlekłych);
  • opatrunek poliuretanowy (do zaopatrywania ran przewlekłych);
  • opatrunek z jonami srebra (działa bakteriobójczo); opatrunek z węglem aktywowanym (w przypadku odleżyn i owrzodzeń) [1-3].

Doskonałe i bardzo nowoczesne rozwiązanie do samodzielnego zaopatrywania ran stanowią plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skóry. Ponadto ich stosowanie pozwala skrócić czas gojenia rany. Najbardziej nowoczesne produkty tego typu mają postać żelu, który po nałożeniu na miejsce zranienia zasycha i tworzy przezroczystą powłokę, czyli „plasterek”. Plastry te zmniejszą ból (rana pod wpływem ruchu ręki czy stopy nie otwiera się ponownie), są odporne na wodę (nie zmywa się przy codziennym funkcjonowaniu) oraz elastyczne (nie brudzi się i nie odkleja się jak klasyczny plaster). Rana pod tym plastrem jest skutecznie chroniona przed czynnikami zewnętrznymi, nie rozchodzi się co stwarza lepsze warunki do gojenia, niż przy stosowaniu tradycyjnych plastrów.

 

Dr n.med. Oliwia Jakubowicz
specjalista dermatologii i wenerologii

 

Piśmiennictwo
1. Jan Fibak:Chirurgia. Warszawa: PZWL, 2010.
2. Wojciech Noszczyk. Chirurgia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007.
3. W.H.C. Burgdorf, G. Plewig, H.H. Wolff, M. Landthaler. Braun-Falco Dermatologia. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2011.

HELP/109/01-2020

 

Data publikacji: 19.02.2020

Help4Skin

Poznaj serię produktów Help4Skin

_•
_ 

Rany

Kompendium wiedzy nt. gojenia ran

Jak wspomóc leczenie odleżyn?
Rany
Jak wspomóc leczenie odleżyn?

Odleżyna to ognisko martwicy skóry, obejmujące często tkankę podskórną a czasami mięśnie i kości, powstające w wyniku długotrwałego ucisku i niedotlenienia tkanek. Odleżyny mogą powstawać także w o...

O gojeniu ran na mokro
Rany
O gojeniu ran na mokro

Przez dziesiątki lat medycyna zalecała dla szybszego leczenia ran zakładanie opatrunków wysuszających, które wchłaniały wydostająca się z ran treść, najpierw krwistą, potem surowiczą. Opatrunki tak...

Plaster w żelu na gojenie ran
Pęknięcia skóry
Plaster w żelu na gojenie ran

Doskonałym i bardzo nowoczesnym rozwiązaniem do zaopatrywania ran są plastry w żelu. Opatrunki te nie tylko chronią ranę przed zabrudzeniem, ale także przyspieszają regenerację skóry.

...
Gojenie ran przewlekłych
Rany
Gojenie ran przewlekłych

W zależności od szybkości gojenia rany dzielimy na ostre i przewlekłe. Rany ostre nie stanowią poważnego problemu medycznego ponieważ goją się szybko, zwykle w ciągu 2-7 dni. Z kolei rany przewlekł...

Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej
Rany
Wspomaganie leczenia stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa to jedno z przewlekłych powikłań cukrzycy, mogące występować u chorych na cukrzycę typu 1 i cukrzycę typu 2, które w krótkim czasie może doprowadzić do ciężkiego inwalidztwa. Wedłu...

Jak leczyć otarcia pięt?
Rany
Jak leczyć otarcia pięt?

Najczęstsza przyczyna otarć pięt to nowe, niewygodne obuwie. Podczas noszenia takich butów w pierwszej kolejności pojawiają się otarcia. W miejscu, gdzie but jest zbyt ciasny lub za duży, wy...

Jak przyspieszyć gojenie ran?
Rany
Jak przyspieszyć gojenie ran?

Gojenie się ran to złożony proces, w który zaangażowane są komórki skóry, krwi, układ odpornościowy oraz szereg krążących w organizmie substancji. Proces gojenia rany rozpoczyn...

Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń
Rany
Fakty i mity w leczeniu ran i oparzeń

Z ranami i oparzeniami mamy do czynienia na co dzień. Każdy z nas ma podstawową wiedzę w tym zakresie i potrafi na swój sposób sobie z nimi radzić. Jednak w postępowaniu z ranami i op...

Metody leczenia ran
Rany
Metody leczenia ran

W pierwszej kolejności należy obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. Szczególnie należy ocenić ranę pod kątem jej typu, głębokości, nasilenia krwawienia, s...

Oczyszczanie i dezynfekcja ran
Rany
Oczyszczanie i dezynfekcja ran

Opatrunki zakładane na rany cechują się większą skutecznością, gdy przed ich założeniem poddamy ranę właściwym zabiegom oczyszczającym. Regularne powtarzanie tych czynności skraca znacząco okres le...

Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?
Rany
Jak leczyć zadrapania, skaleczenia i rany u dziecka?

Zadrapania, skaleczenia i rany stanowią dosyć powszechny problem w grupie dzieci. Przyczynia się do tego ich duża ruchliwość oraz ciekawość świata. Do powstania niewielkich urazów najczęściej docho...

Rany jatrogenne – sposoby leczenia
Rany
Rany jatrogenne – sposoby leczenia

Rany jatrogenne to rany powstające w wyniku działania lekarza lub innego pracownika służby zdrowia, który tworzy je w celu diagnostyki lub w związku z prowadzonym leczeniem. Rany jatrogenne ...

Fazy gojenia się rany
Rany
Fazy gojenia się rany

Rana to przerwanie anatomicznej ciągłości tkanek lub ich uszkodzenie pod wpływem działania czynnika uszkadzającego. Do klasycznych cech rany zaliczamy: ból, krwawienie i zianie. Zianie, czyl...

Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń
Rany
Jak przebiega gojenie się ran i skaleczeń

Czas i przebieg procesu gojenia się rany zależą od wielu czynników. Duży wpływ na przebieg procesu gojenia się rany mają cechy rany, tj. jej rozmiar, kształt, rodzaj, ilość uszkodzonych tkan...

Rodzaje ran i skaleczeń
Rany
Rodzaje ran i skaleczeń

Zgodnie z definicją raną nazywamy anatomiczne przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych (skóry, błony śluzowej) oraz znajdujących się głębiej tkanek pod wpływem działania czynnika uszkadzając...

Rany szarpane - leczenie i gojenie
Rany
Rany szarpane - leczenie i gojenie

Rana szarpana to rana powstająca w wyniku gwałtownego działania zakrzywionego narzędzia o tępej lub kanciastej krawędzi, np. haka lub bosaka, który działa skośnie lub stycznie do powierzchni...

Urazy – przecięcia i rany szarpane
Rany
Urazy – przecięcia i rany szarpane

W pierwszej kolejności należy dokładnie obejrzeć miejsce zranienia i ocenić czy będzie konieczna konsultacja z lekarzem. W przypadku gdy rana nie wymaga konsultacji lekarskiej pierwszym działaniem ...

Leczenie ran, skaleczeń
Rany
Leczenie ran, skaleczeń

Rany i skaleczenia stanowią powszechny problem, z którym spotykamy się zarówno życiu codziennym jak i w pracy zawodowej. Wyróżniamy wiele podziałów ran i skaleczeń, kt&o...

Pękanie i otarcia skóry w miejscach intymnych
Rany
Pękanie i otarcia skóry w miejscach intymnych

Przyczyn otarć i pęknięć w okolicach intymnych może być wiele, m.in. mogą prowadzić do nich niektóre formy aktywności fizycznej, niewłaściwa higiena intymna oraz noszenie źle dobranej bieliz...

Jak opatrywać pęknięcia naskórka
Rany
Jak opatrywać pęknięcia naskórka

Wśród przyczyn powstawania pęknięć skóry wymienia się: brak nawilżenia, stosowanie silnie działających mydeł, mocne szorowanie skóry, mycie rąk naprzemiennie w gorącej i zimnej...

Sposoby na sączące się rany
Rany
Sposoby na sączące się rany

Ran sączących nie należy dotykać, pod żadnym pozorem nie wolno przebijać powstałych pęcherzy. Wynika to z faktu, że naskórek w nich odbudowuje się bardzo powoli i jest niezwykle wrażliwy a k...

Rany chirurgiczne
Rany
Rany chirurgiczne

Każda rana chirurgiczna wymaga szczególnej pielęgnacji, o czym są informowani pacjenci przez personel medyczny w momencie opuszczenia szpitala. Powierzchnię rany chirurgicznej należy dezynfekować ...

Leczenie pęknięć skóry
Pęknięcia skóry
Leczenie pęknięć skóry

Biorąc pod uwagę fakt, że pęknięcia skóry to właściwie drobne rany to aby przyspieszyć ich gojenie można wykorzystać preparaty stosowane z powodzeniem w leczeniu drobnych ran. W celu zapobiegania w...

Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?
Pęknięcia skóry
Pękanie skóry dłoni i stóp - jak sobie radzić?

Pękająca skóra na dłoniach pojawia się najczęściej na opuszkach palców, zgięciach palców, na skórze pomiędzy palcami, wokół paznokci, a także na wybranych fragmentach skóry dłoni lub na całych dłon...

 
•