Co to jest brodawka wirusowa?

Co to jest brodawka wirusowa?

Definicja

Brodawki wirusowe, potocznie zwane kurzajkami, to zwykle niewielkie narośla na skórze lub błonie śluzowej wywołane zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Brodawki skórne dotyczą 7-10 % populacji, natomiast zmiany wywołane genitalnymi typami HPV – ok. 1% osób aktywnych seksualnie [1-2].

Przyczyna powstania brodawek

Zakażenia wirusem brodawczaka należą do jednych z najczęstszych zakażeń u człowieka i występują na całym świecie. Znanych jest ponad 120 różnych typów wirusa brodawczaka ludzkiego, z których ponad czterdziestoma zakażamy się drogą kontaktów płciowych i z których tylko część powoduje różne odmiany kliniczne brodawek. Ponadto część HPV może powodować zmiany przednowotworowe i nowotwory złośliwe w obrębie skóry i narządów płciowych, a rola niektórych z nich nie została dotychczas poznana [1-2].

Czynniki ryzyka zachorowania

Mówi się, że niektóre osoby są szczególnie podatne na zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego, a przyczyn upatruje się w obniżonej sprawności układu odpornościowego. Wymienia się kilka stanów, które mogą przyczynić się do wysiewu zmian tj. przyjmowanie leków obniżających odporność (leki immunosupresyjne, glikokortykosteroidy); schorzenia wrodzone oraz nabyte przebiegające ze spadkiem odporności; wyniszczenie organizmu w przebiegu ciężkich chorób; niedobory pokarmowe (błędy dietetyczne, schorzenia układu pokarmowego, anoreksja, bulimia) oraz przewlekły alkoholizm lub narkomania [1-2].

Powstaniu infekcji sprzyjają niewielkie zakażenia lub ranki powstałe na skórze, gdyż przez uszkodzoną skórę łatwiej dochodzi do przedostania się wirusa. Do czynników zwiększających ryzyko zakażenia ponadto zaliczamy: młody wiek (brodawki skórne znacznie częściej dotyczą dzieci i młodzieży szkolnej), korzystanie z tego samego ręcznika co osoba zakażona, ubieranie butów osoby chorej (brodawki podeszwowe), dzielenie łazienki z osobą chorą, zapominanie o zakładaniu na basen. saunę czy do łaźni - obuwia ochronnego, bezpośrednie kontakty seksualne z osobą zakażoną (kłykciny kończyste) oraz poród naturalny przez zainfekowaną matkę (dziecko zaraża się podczas porodu) [1-2].

Obraz kliniczny

Brodawki to niewielkie, twarde narośla o szorstkiej i nierównej powierzchni. Zmiany są na ogół w kolorze brązowym, białym lub cielistym, niekiedy z widocznymi drobnymi czarnymi kropkami na powierzchni. Ich obraz kliniczny różni się w zależności od lokalizacji: na dłoniach i podeszwach stóp zmiany są płaskie; na twarzy, a zwłaszcza na powiekach, występują długie i cienkie brodawki nitkowate; natomiast na błonach śluzowych obserwuje się białawe wilgotne grudki.

Zmiany na ogół są bezbolesne, chociaż zmiany na podeszwach mogą czasami sprawiać ból i utrudnić chodzenie. Mimo tego, iż brodawki wywołuje ten sami wirus HPV, to ze względu na ich bardzo różne umiejscowienie (dłonie, stopy, twarz etc.) nie stosuje się przy każdej z nich identycznego leczenia [1-2].

Wyróżniamy m.in. takie rodzaje brodawek wirusowych jak:

  • Brodawki skórne – częstsze u dzieci i młodzieży (szczyt zachorowań pomiędzy 12 a 16. r.ż.), pojawiają się najczęściej na dłoniach i stopach;
  • Brodawki podeszwowe (stóp) – lokalizują się na podeszwach stóp;
  • Brodawki okołopaznokciowe - dotyczą okolicy wokół paznokcia lub pod paznokciem; [1-2].

Brodawki skórne najczęściej dotyczą skóry dłoni i najczęściej zajmują palce rąk lub okolicę wałów okołopaznokciowych. Najczęściej początkowo występuje pojedyncza grudka, a po kilku tygodniach zmiany się rozsiewają. Podobnie do brodawek skórnych mogą wyglądać m.in. mięczak zakaźny, brodawki łojotokowe, róg skórny, liszaj płaski przerostowy - dlatego w przypadku jakichkolwiek wątpliwości konieczna jest konsultacja z lekarzem [1-2].

Brodawki podeszwowe zajmują podeszwy stóp i zależnie od typu wirusa występują w postaci brodawek mozaikowych lub brodawek głębokich. Do zakażenia często dochodzi na basenach, w salach gimnastycznych i innych miejscach użyteczności publicznej, w których ludzie chodzą boso. Zakaźność brodawek podeszwowych jest wysoka. Obie odmiany brodawek podeszwowych występują często i są szeroko rozpowszechnione na całym świecie.

Wyróżniamy następujące rodzaje brodawek podeszwowych:

  • Brodawki mozaikowe stóp: wywołane najczęściej przez HPV 2, to powierzchowne, szorstkie w dotyku, z tendencją do zlewania się, niebolesne zmiany. Cechuje je przewlekły przebieg. Rzadko ustępują samoistnie a przebyta infekcja nie wiąże się z odpornością. Ponadto na stopach mogą występować brodawki zwykłe o typowym wyglądzie;
  • Głębokie brodawki stóp (myrmecia): wywołane najczęściej przez HPV 1, 63, to głębokie grudki, często krwotoczne, niezlewające się ze sobą i bolesne. Wykazują skłonność do samoistnego ustępowania, a przebyte zakażenie często prowadzi do nabycia odporności.
    Występują także brodawki okołopaznokciowe. Z uwagi na ich miejsce występowania i ryzyko uszkodzenia aparatu paznokciowego wskazana jest konsultacja lekarska w celu ustalenia leczenia. Lekarz podpowie, czy zmianę można usunąć i jakie są dostępne, bezpieczne metody pozbycia się brodawek.

 

Dr n.med. Oliwia Jakubowicz
specjalista dermatologii i wenerologii

 

Piśmiennictwo
1. W.H.C. Burgdorf, G. Plewig, H.H. Wolff, M. Landthaler. Braun-Falco Dermatologia. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2011.
2. S. Jabłońska, S. Majewski. Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. Warszawa.PZWL. 2005.

HELP/091/10-2019

Data publikacji: 18.02.2020

Help4Skin

Poznaj serię produktów Help4Skin

_•
_ 

Kurzajki

Kompendium wiedzy nt. kurzajek i brodawek

Metody leczenia brodawek – metody z apteki i z gabinetu lekarskiego
Kurzajki
Metody leczenia brodawek – metody z apteki i z gabinetu lekarskiego

Leczenie brodawek jest trudne. Powstawaniu brodawek sprzyja spadek odporności, czyli chociaż wiele osób miało kontakt z wirusem to nie wszystkie będą miały zmiany chorobowe.

...
Fakty i mity na temat brodawek
Kurzajki
Fakty i mity na temat brodawek

Brodawki, zwane potocznie kurzajkami, są częstym schorzeniem skóry, które dotyczy wszystkich grup wiekowych. Z uwagi na fakt, że zmiany te są zakaźne oraz nierzadko sprawiają duże problemy lecznicz...

 
•